Bazylika archikatedralna w Wilnie

Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Władysława w Wilnie symbol zwycięstwa chrześcijaństwa nad pogaństwem. Pierwsza udokumentowana katedra w Wilnie stanęła za czasów króla Jagiełły, choć istnieją domniemania, że przed nią w 2 połowie XIII istniała wcześniejsza świątynia. Katedra Jagiełły była kościołem w stylu gotyckim wzniesionym z drewna, spłonął on jednak w 1399 roku. Świątynia w 1419 roku została odbudowana przez księcia Witolda, ale spłonęła ponownie w 1530 roku. Kolejna odbudowa ruszyła na polecenie króla Zygmunta I Starego, nowej świątyni nadano styl renesansowy i ukończono ją w 1538 roku. Niestety i tę budowlę strawił pożar w 1610 roku. Kolejna już barokowa katedra, powstała na zlecenie króla Zygmunta III Wazy i została oddana wiernym w 1632 roku. Jej świetność zakończył najazd Szwedów w 1706 roku. Budowę obecnej bazyliki rozpoczęto w 1777 roku. Świątynia powstawała w stylu klasycystycznym i została ukończona dopiero w 1801 roku. Przez lata rozbudowywana, upiększana stała się miejscem spoczynku wielkich książąt litewskich i królów Polski. Trudny okres dla świątyni nastał w czasie rządów radzieckich, kiedy w 1950 roku katedra została zamknięta i przekształcona na magazyn. Wysadzono wtedy w powietrze figury świętych stojące na szczycie fasady i usunięto liczne tablice pamiątkowe w języku polskim. Potem odbywał się tu rożne koncerty i wystawy. Do pierwotnej funkcji świątynia wróciła w 1985 roku, a w 1989 została rekonsekrowana i odnowiona. W katedrze oprócz ołtarza głównego wyodrębniono aż 11 kaplic bocznych. Spoczywają tu Aleksander Jagiellończyk, Elżbieta Habsburżanka, Barbara Radziwiłłówna, oraz książęta i wiele znanych osobistości kościoła. Przechowywane jest tu też serce króla Władysława IV Wazy. Obok katedry wznosi się dzwonnica licząca prawie 60 metrów wysokości, została wybudowana na podwalinach jednej z baszt Zamku Dolnego.