Cmentarz żydowski w Warszawie

Cmentarz żydowski położony jest na warszawskich Powązkach przy ul. Okopowej, w dzielnicy Wola. Jest to największy cmentarz żydowski w województwie mazowieckim, drugi co do wielkości w Polsce i jeden z największych na świecie. Cmentarz zajmuje powierzchnię ok. 33,5 ha, znajduje się na nim około 200 tysięcy macew. W 1806 zarząd warszawskiej gminy żydowskiej wystąpił do rządu z prośbą o zgodę na urządzenie za rogatkami Wolskimi cmentarza dla ludności żydowskiej. Zgoda została wydana w tym samym roku, po czym natychmiast przystąpiono do urządzania cmentarza. W okresie międzywojennym cały cmentarz ogrodzono wysokim ceglanym murem. W 1939 rozpoczęto budowę Mauzoleum Żydów Bojowników o Niepodległość Polski. W listopadzie 1940 nekropolia znalazła się w granicach getta, z którego została wyłączona w październiku 1941. 15 maja 1943 po likwidacji getta warszawskiego Niemcy wysadzili w powietrze wszystkie budynki znajdujące się na cmentarzu, w tym dom przedpogrzebowy z synagogą. Ocalała jedynie studzienka. W 1944 teren cmentarza był polem zaciętych walk powstańców z batalionów „Zośka” i „Parasol”. Cmentarz podzielony jest na kwatery: ortodoksyjną, postępową, dziecięcą, porządkową, wojskową i gettową, a w ortodoksyjnej jeszcze na kobiecą i męską oraz specjalną do chowania świętych ksiąg. Nekropolia jest nadal czynna i służy żydowskiej społeczności Warszawy i okolic. Cmentarz jest udostępniony odpłatnie do zwiedzania, mężczyźni muszą mieć nakrycie głowy.