Grodzisko Stary Olkusz

Pozostałości średniowiecznego grodziska, jakie znajdują się niespełna trzy kilometry na zachód od centrum Olkusza, do dziś stanowią zagadkę dla badaczy. Na niewielkim wzgórzu można oglądać pozostałości średniowiecznego grodziska z dobrze zachowaną, głęboką fosą i dwoma pierścieniami ziemnych wałów. Gród miał kształt koła o średnicy 80 metrów. Przypuszcza się, że został założony w XII wieku i zniszczony na przełomie XIII i XIV wieku w trakcie rozbicia dzielnicowego. Podczas badań archeologicznych w warstwie spalenizny znaleziono m.in. groty strzał, ostrogi, fragmenty naczyń oraz liczne zabytki wykonane ze srebra i ołowiu z XIII i XIV wieku. Prawdopodobnie jeszcze w XIV wieku na miejscu spalonego grodziska wybudowano gotycki kościół pw. św. Jana Chrzciciela. Do naszych czasów zachowały się jedynie mury i krypty świątyni. W 1937 roku na murze dawnego prezbiterium ustawiono monument z krzyżem i tablicą przypominająca historię tej świątyni. Do grodziska najlepiej dojść z niewielkiej zatoki parkingowej przy drodze krajowej 94.