Kolegiata w Tumie

Archikolegiata łęczycka to jeden z najpiękniejszych zabytków architektury romańskiej w Polsce. Położona praktycznie pośród pół i łąk wygląda niesamowicie, a jeszcze większe wrażenie robią jej wnętrza. Świątynia NMP i św. Aleksego w Tumie została wzniesiona w XII wieku, w miejscu dawnego wczesnośredniowiecznego grodu, a jeszcze wcześniej w 997 r. ponoć było tu opactwo benedyktynów. Przez wieki wiele razy podczas różnych wojen i najazdów świątynia była niszczona, odbudowywana i przebudowywana. W najnowszej historii bardzo ucierpiała w czasie II wojny światowej. Została ostrzelana, zbombardowana i splądrowana, z dawnej świetności pozostały tylko mury. Po zakończeniu II wojny światowej w 1947 r. przystąpiono do odbudowy kolegiaty, choć mało brakowało, by została uznana jako nie nadająca się do remontu i zniszczona bezpowrotnie. To własnie podczas tego remontu odkryto wspomniane wcześniej fundamenty opactwa. Ponowna konsekracja tumskiej świątyni przypadła na 1961 rok. We wnętrzu kościoła dominuje styl romański, ale w nawach bocznych już gotyk, niezbyt ciekawie wygląda strop, który z przyczyn technicznych musiał zostać odlany z betonu, w celu wzmocnienia ścian, które przez wieki sporo wycierpiały. Wielu z was podróżników zapewne czytała kiedyś przygody Pana Samochodzika, to właśnie tutaj Zbigniew Nienacki osadził akcję jednego tomu, pod tytułem Pan Samochodzik i Święty Relikwiarz. Zmienił tylko nazwę miejscowości i Tum stał się Oporną.