Kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach

Kościół wzniesiono w latach 1350–1358 z fundacji króla Kazimierz III Wielki. Powstanie świątyni było ściśle związane z rozwojem osady przy królewskim Zamek Królewski w Niepołomicach oraz z utworzeniem lokalnej parafii przez biskupa krakowskiego Jan Bodzęta. Dynamiczny rozwój okolicy sprawił, że nowy kościół stał się ważnym ośrodkiem życia religijnego i społecznego dla mieszkańców powstającego miasta.

Świątynię konsekrowano w 1358 roku. Według tradycji jej fundacja miała charakter wotywny – król polecił wznieść kościół jako wyraz wdzięczności za zwycięstwo nad Rusią, odniesione 22 czerwca 1349 roku, w dniu liturgicznego wspomnienia Dziesięciu Tysięcy Męczenników. Wydarzenie to wpisywało się w szerszą politykę Kazimierza Wielkiego, który poprzez fundacje sakralne umacniał zarówno religijny, jak i polityczny autorytet władzy królewskiej.

Na przestrzeni wieków kościół był wielokrotnie przebudowywany i odnawiany. Szczególnie duże zmiany nastąpiły po pożarze w XVII wieku, kiedy to odbudowa przyniosła przekształcenie pierwotnego, gotyckiego układu świątyni oraz wprowadzenie licznych elementów barokowych. Dzięki tym modernizacjom budowla zyskała nowy charakter architektoniczny, łączący średniowieczne fundamenty z późniejszymi wpływami stylistycznymi.