Młyny w Dolinie Kwaczańskiej

W miejscu zwanym Obłazy w Dolinie Kwaczańskiej stoją dwa młyny wodne: górny i dolny. Do roku 1913 około 400 m nad zachowanymi do dziś obiektami znajdował się także trzeci młyn, który zniszczyła powódź, Górny młyn został postawiony w pierwszej połowie 19 wieku jako 3 izbowy dom na kamiennej podmurówce. Od 1920 roku w młynie mieszkało małżeństwo Marii i Pawła Gejdošovci, którzy poznali się na Ukrainie podczas I Wojny Światowej. Spędzili tu całe swoje życie mieląc owies i jęczmień na mąkę, Maria szyła ubrania, wychowali 5 dzieci. Paweł Gejdošovci zmarł w 1960 roku a jego żona jeszcze przez 17 lat samotnie prowadziła gospodarstwo. Dolny młyn znajdujący się po drugiej stronie potoku został zbudowany również w pierwszej połowie 19 wieku a od 1931 roku gospodarzył w nim Franciszek Brunciak z Kwaczan. Zmodernizował młyn likwidując jedne z żaren zbożowych w zamian wstawiając najnowocześniejszą, jak na owe czasy, piłę do drewna znanej wiedeńskiej firmy Gustav Topham. Część energii wodnej napędzała również małą prądnicę elektryczną, w obu młynach świeciły wieczorem żarówki. Po śmierci gospodarza w 1961 roku młyn został opuszczony i powoli popadał w ruinę. Na początku lat 80, staraniem ochotników, młyny zostały odbudowane. Oba młyny można zwiedzać, a w dolnym nacieszyć oko kręcącym się kołem wodnym, przekładniami i pasami transmisyjnymi w ruchu. Mnie osobiście zaciekawiło drewniane łożysko koła wodnego smarowane i chłodzone wodą.