Pałac w Żelowicach

Żelowice, to niewielka wieś w w obrębie Wzgórz Niemczańskich, na północnym krańcu Wzgórz Dobrzenieckich, w powiecie strzelińskim, na Dolnym Śląsku. Pałac początkowo był dworem otoczonym fosą, wybudowanym w 1474 roku. Jednak przed 1744 roku, ówczesny właściciel hrabia Franz Ludwig Xawer Weighard dobudował piętro i rozbudował dwór z zamiarem utworzenia w dworze przeoratu zakonu cystersów. Kolejną rozbudowę pałacu przeprowadziła Carolina baronowa von Wimmersberg, miało to miejsce w 1858 roku. Dobudowano wtedy trzecią kondygnację i wzniesiono trzykondygnacyjne cylindryczne wieże wzorując się na zamku w Muskau.

Ostatnia modyfikację budynku przeprowadzono około 1900 roku, zadaszono wtedy dużą werandę na drugim piętrze pałacu. Pod koniec II wojny światowej pałac służył jako magazyn dla części zbiorów Archiwum Miejskiego z Wrocławia. Po wojnie został znacjonalizowany i wraz z folwarkiem przekazany Państwowemu Gospodarstwu Rolnemu. W latach sześćdziesiątych przeprowadzono remont obiektu i przeznaczono go na lokale mieszkalne. Taką funkcję pełni do dziś, lecz mieszka tu już tylko jedna osoba. Pałac otacza park z I poł. XVIII i 2 poł. XIX w., na wzgórzu obok pałacu znajdziemy ciekawą kaplicę grobową z lat 1860-65, obecnie pełniąca funkcję kościoła filialnego pw. Podwyższenia Krzyża.