Pomnik żubra w Hajnówce

Co łączy Białowieżę, Spałę i Hajnówkę? Pomnik żubra i historyczny spór o niego. Historia zaczyna się w 1862 roku, kiedy w Zwierzyńcu koło Białowieży ustawiono na pamiątkę polowania cara Aleksandra II pomnik żubra. W czasie I wojny światowej zostaje on wywieziony do Moskwy, lecz po wojnie zostaje odzyskany i wraca do Polski. Chwilowo stoi na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Warszawie, lecz ówczesny prezydent I. Mościcki przewozi go do swojej rezydencji w Spale.

W czasach już bardziej współczesnych, bo w 1981 roku Białowieża podejmuje pierwsze próby odzyskania pomnika od Spały. Spór ten trwa aż do 2000 roku, kiedy na Dożynkach Prezydenckich w Spale Roman Jagieliński proponuje załatwienie sprawy polubownie i obiecuje kopię pomnika dla Białowieży. Inwestycję tę podejmuje się sfinansować Telekomunikacja Polska S.A. i tak powstaje nowy pomnik wg projektu wykonanego przez artystę plastyka Jana Siutę.

Jednak żubr nie trafia do Zwierzyńca jak to było obiecane i nie jest też wierną kopią oryginału. Zostaje on ustawiony niespodziewanie w Hajnówce a jego odsłonięcie następuje w 2001 roku. Zawiedziony samorząd i mieszkańcy Białowieży nie dają za wygraną i zbierają fundusze na pomnik żubra dla Zwierzyńca, udaje się to i wierna kopia żubra spalskiego staje w 2004 roku w swoim pierwotnym miejscu w Zwierzyńcu.