Cerkiew św. Zofii - Nesebyr

Bazylika św. Zofii, zwana Starą Metropolią jest częścią Rezerwatu Architektoniczno-Historycznego w mieście Nesebyr. Oryginalna konstrukcja świątyni sięga V wieku. Około VI-VII wieku cerkiew została przebudowana, to z tego okresu pochodzi marmurowy blok z napisem: „ I niech mój krzyk dosięgnie Ciebie”, wiadomo, że element był częścią innego budynku. Swój obecny wygląd kościół uzyskał na początku IX wieku. W średniowieczu cerkiew pełniła funkcję katedry diecezji metropolitalnej z centrum w Nesebyrze. Podczas wojny w 1257 roku flota wenecka prowadzona przez Giacomo Doro zaatakowała Nesebyr, a Wenecjanie splądrowali świątynię. Zabrali przechowywane w nim święte relikwie - ciało św. Teodora, rękę i szczęki św. Apostoła. Andrzeja, czaszka św. Sistusa i ręka św. Bartłomieja. Relikwie zostały przeniesione najpierw do Konstantynopola, a następnie do Wenecji do kościoła św. Salwadoru, gdzie są do dziś. Pod koniec XIV i na początku XV wieku Mataisa Kantakuzina-Palaeologus została pochowana w cerkwi św. Zofii, a napis na jej nagrobku zachował się do dziś. Budowla pełniła funkcję światynia do końca w XIIX wieku. Dawna cerkiew metropolitalna była trójnawową bazyliką o wymiarach - około 20 m szerokości i długość około 26m. Nawy boczne oddzielone są od nawy głównej kamiennymi prostokątnymi filarami połączonymi ceglanymi łukami. Nad nimi schodzi druga arkada, nawa główna jest znacznie szersza niż dwie pozostałe i kończy się absydą. Apsyda jest od wewnątrz półkolista, a na zewnątrz trójboczna. Na wschodniej ścianie nad apsydą znajdują się trzy łukowe okna. Bazylika miała dach dwuspadowy, który nie zachował się. we wnętrzu cała podłoga pokryta była mozaiką małych kolorowych kamieni. Dziś jest Bazylika św. Zofii to jeden z symboli Starego Nesebyru, odwiedzany przez cały rok przez tysiące turystów.