Dělostřelecká věž R-H-S 78 Na pasece

Wieża artyleryjska R-H-S 78 „Na pasece” stanowiła jeden z sześciu najważniejszych obiektów nadziemnych czechosłowackiej twierdzy w tym rejonie. Kompleks składał się z trzech schronów piechoty (R-H-S 76, 77 i 80), schronu artyleryjskiego (R-H-S 79), wieży artyleryjskiej (R-H-S 78) oraz schronu wejściowego (R-H-S 79a).

R-H-S 78 zaplanowano jako nowoczesną wieżę obrotowo-rozkładaną, w której główne uzbrojenie miały stanowić dwie 10-centymetrowe haubice wz. 38 (houfnice vzor 38). Dzięki swojej konstrukcji wieża mogła prowadzić ogień w szerokim zakresie, zapewniając skuteczne wsparcie dla całej linii umocnień.

Budowę zakończono pod względem betonowej konstrukcji zewnętrznej, jednak z powodu napiętej sytuacji politycznej i nagłego kryzysu w 1938 roku nie zdążono zainstalować całości wyposażenia i planowanego uzbrojenia. Haubice nigdy nie dotarły, a w wielu obiektach nie zamontowano także pancernych kopuł ani obserwacyjnych dzwonów bojowych.

Po układzie monachijskim we wrześniu 1938 roku cały teren został przekazany Niemcom, gdyż znalazł się na obszarze odstąpionym III Rzeszy. W efekcie twierdza – będąca częścią jednego z najnowocześniejszych systemów obronnych Europy – nigdy nie została użyta zgodnie z przeznaczeniem.

Dziś wieża R-H-S 78, podobnie jak inne elementy czechosłowackich fortyfikacji granicznych, stanowi cenny zabytek militarny. Przyciąga pasjonatów historii i turystów zainteresowanych architekturą wojskową XX wieku, przypominając o ogromnym wysiłku włożonym w przygotowania obronne, które nigdy nie miały szansy zostać w pełni sprawdzone w boju.