HS Velos (D-16) Museum Ship

HS Velos (D-16), obecnie pełniący rolę muzeum, to jeden z najbardziej symbolicznych okrętów w dziejach greckiej Marynarki Wojennej. Jednostka została zbudowana w Stanach Zjednoczonych jako niszczyciel klasy Fletcher i zwodowana w 1942 roku pod nazwą USS Charrette (DD-581). Po latach służby w US Navy, w 1959 roku okręt przekazano Grecji, gdzie otrzymał nazwę Velos (Βέλος – „Strzała”). W barwach greckiej floty służył aż do 1991 roku, biorąc udział w licznych ćwiczeniach NATO oraz pełniąc funkcje patrolowe na Morzu Egejskim.

Najbardziej zapisał się w historii w maju 1973 roku, kiedy to dowódca, kapitan Nikolaos Pappas, sprzeciwił się rządzącej wówczas Grecją wojskowej junce. Podczas misji NATO część załogi poprosiła o azyl polityczny we Włoszech, a sam okręt stał się narzędziem demonstracji przeciwko reżimowi – „Velos” symbolicznie przerwał łączność z władzami w Atenach, stając się pływającym manifestem wolności i sprzeciwu wobec dyktatury.

Dziś okręt jest pływającym muzeum, które nie tylko przybliża historię marynarki wojennej, lecz także przypomina o wartości demokracji oraz odwadze tych, którzy zdecydowali się jej bronić. „Velos” stał się dzięki temu nie tylko zabytkiem techniki, lecz także ważnym świadectwem historii współczesnej Grecji.