Kościół ucieczkowy w Twardocicach

Ciekawe budowle sakralne znajdziemy na Dolnym Śląsku na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach. Są to tzw kościoły ucieczkowe Schwenckfeldystów. Szwenkfeldyści byli odłamem kościoła luterańskiego, przez który byli prześladowani, prześladował ich też kościół katolicki i władze świeckie. Początkowo spotykają się potajemnie i dopiero w 1554 roku duża społeczność Schwenckfeldystów osiedla się w Twardocicach,  budując tu swój kościół ucieczkowy. Twórcom tego odłamu religijnego był Caspar Schwenckfeld, uczeń Marcina Lutra. Swoje nauki zaczyna głosić w 1519 roku, chce powrotu kościoła opisywanego w Nowym Testamencie. W swoich kazaniach mówi o wolności wyznania, tolerancji religijnej i oddzieleniu kościoła od państwa. W Twardocicach Szwenkfeldyści mają względny spokój aż do 1726 roku, kiedy to zaczynają ich prześladować jezuici, zmuszając do opuszczenia wsi. Od tej pory do dziś, kościół popada w ruinę, a szkoda, bo ma ciekawą historię i mógłby przyciągnąć w to miejsce wielu turystów. Ruiny są ogrodzone, i grożą zawaleniem, więc można je podziwiać tylko z pewnej odległości. Tylko kwestią czasu jest zawalenie się kościelnej wieży, która jest już mocno przechylona, a wiąże się z nią miejscowa legenda. Głosi ona, że przelatujący nad wsią diabeł zahaczył o nią workiem z materiałem, który służył do usypania Ostrzycy Proboszczowskiej, czyli sąsiedniego stożka wulkanicznego. W 1863 roku jeden z amerykańskich potomków polskich Schwenkfeldystów ufundował w Twardocicach pomnik, ku czci swoich przodków. Znajdziecie go na południowo-wschodnich krańcach wsi na skraju małego lasu.